Wushu

Czym jest Taijiquan?

XX Puchar Polski Taijiquan

Taijiquan to chińska sztuka walki zapoczątkowana przez rodzinę Chen, należąca do tzw. systemów wewnętrznych.

Jak podaje Wikipedia:

Nazwa stylu pojawiła się kilkaset lat temu. Historycznie wcześniejsze nazwy używane do określenia tej szuki walki to np. Changquan (Długa Pięść). Taijiquan to termin występujący w chińskiej filozofii Yin Yang, oraz filozofii taoistycznej. Koncepcja taiji (dosłownie: wielka ostateczność), opisuje świat, w którym z pierwotnej jedności (wuji) wyłoniły się komplementarne pierwiastki yin i yang; słowo quan – „pięść” to często używane określenie oznaczające „styl walki”. Taijiquan można zatem przetłumaczyć jako „pięść/styl taiji”.

Taijiquan w XVIII wieku było nauczane tylko w obrębie klanu. Sytuacja zmieniła się, kiedy w XIX wieku, zaczęto przyjmować na uczniów osoby spoza rodziny. Po krótkim okresie czasu zaczęły formować się nowe style, których nazwa z reguły wywodziła się od nazwiska jego twórcy. Najpopularniejsze z nich to: Yang, Wu, Sun i Hao.
W czasach współczesnych istnieje tyle styli i ich wersji, że dla przeciętnego człowieka, nie znającego się na Wushu, zróżnicowanie to może być trudne do ogarnięcia. Każdy z nich ma charakterystyczne cechy. Dla przykładu wykonując formę stylu Yang, należy poruszać się wolno, spokojnie i jednostajnie. Ruchy są delikatne i pełne gracji. Odmiana Chen natomiast charakteryzuje się zróżnicowanym tempem: zawiera mocne, gwałtowne uderzenia, skoki czy tupnięcia.

Jeśli chodzi o sam trening, obejmuje on głównie tzw. ćwiczenia podstawowe (jibengong), które pomagają rozwinąć cechy motoryczne jak: gibkość, siłę, szybkość, skoczność itd., formy, czyli złożone układy ruchowe (taolu), w tym z bronią (np. z mieczem – czyli taijijian, szablą, włócznią, kijem, halabardą, dwiema szablami, dwoma mieczami), ćwiczenia z partnerem tui shou (pchajace ręce), naukę walki i samoobrony.

Myślę, że można wyróżnić trzy główne sposoby postrzegania i trenowania taiji. Z pomocą tu przychodzi znowu stara, dobra Wikipedia:

  • Nurt sportowy, w którym taijiquan jest jedną z konkurencji sportowego wushu, w Chinach określanego jako bisai wushu, lub xiandai wushu. Ta odmiana taijiquan podlega rygorom treningu sportowego, a występ zawodnika w czasie zawodów jest oceniany według kryteriów technicznych, estetycznych, gimnastycznych, oraz niektórych zasad charakterystycznych dla taijiquan tradycyjnego. System oceniania jest zbliżony do gimnastycznego, skala ocen obejmuje od 0 do 10 pkt. Obok konkurencji taijiquan (układu bez broni, wykonywanego solo) wyróżniamy również konkurencję taijijian (układ z mieczem, wykonywany solo).
  • Nurt zdrowotny, nauczany głównie w Chińskiej Republice Ludowej. Taiji traktuje się głównie jako ćwiczenie gimnastyczne, mające sprzyjać zachowaniu zdrowia i rozwojowi psychofizycznemu.
  • Nurt „duchowy”, rozpowszechniony w latach sześćdziesiątych XX wieku na Zachodzie. Taiji zostało wmieszane w różne koncepcje, pochodzące głównie z ideologii hippisowskiej oraz z ruchu New Age. Traktuje się taiji jako ścieżkę rozwoju duchowego. Jednakże według ekspertów jest to związany z modą kierunek, który najbardziej powierzchownie pojmuje taiji i rozpowszechnia znacznie zubożony obraz filozofii Dalekiego Wschodu.

Jak widać, Taijiquan jest sportem bardzo zróżnicowanym. Przez tę różnorodność, ćwiczyć może każdy – od nastolatki na wysokim poziomie sportowym, rywalizującej na zawodach, po osobę starszą, szukającej nieobciążającej aktywności fizycznej. Kwestia podejścia (ale i uświadomienia czym rzeczywiście jest Taijiquan). 😉

W internecie można znaleźć wiele materiałów o Wushu. Mowa tu o filmach z zawodów, treningów, tych instruktażowych czy promujących tę sztukę walki jako sport. Poniżej zamieszczam linki do moich ulubionych.

Pierwszy przedstawia Alfreda Hsinga, wykonującego wushu sportowe, konkretnie jianshu (czyli formy z mieczem) w reklamie marki adidas.

Drugi to filmik promujący 12. Mistrzostwa Świata Wushu.

Miłego oglądania!